HELSENORGE
Kvinnepost Hammerfest

Abort – spontan og missed abortion

Teaksta sámegillii boahtá fargga. 

Spontanabort vil si at svangerskapet blir avbrutt før fosteret er levedyktig. Dette skjer i 10 til 20 prosent av alle erkjente svangerskap. 97 prosent av alle spontanarborter skjer i løpet av de første 12 ukene, men også kan skje så sent som i 22. svangerskapsuke.

Innledning

Omtrent halvparten av alle befruktede egg går til grunne eller ender med en spontanabort. Årsaken er i de fleste tilfeller ukjent. Det skyldes oftest genfeil som skjer spontant, og som ikke er arvet fra foreldrene. Spontanabort kan dermed i mange tilfeller ses på som naturens egen måte å hindre at fostre som ikke har mulighet til å overleve utvikler seg videre.

Andre årsaker kan være hormonelle grunner, misdannelser i livmoren, kronisk infeksjon i slimhinnen i livmoren, inneliggende spiral, høy alder, røyking, blodsykdommer (trombofili), sykelig fedme, diabetes eller lavt stoffskifte.

Henvisning og vurdering

En gynekologiske undersøkelse viser om livmorhalsen har åpnet seg og om fostervev eller morkakevev har passert eller ligger i skjeden. Fra sjette svangerskapsuke er det vanligvis mulig å bruke ultralyd til å se om det er en intakt graviditet og om embryo er levende.

Før

Det er ingenting du selv kan gjøre for å stoppe en spontanabort som er i gang.

Under

Vi deler spontanaborter inn i to kategorier:

  • Inkomplett spontanabort - Aborten har startet, men det er fortsatt mye vev igjen i livmoren. Du trenger behandling for å fullføre aborten.  
  • Komplett spontanabort - Mesteparten av vevet har kommet ut. Det er nå som en vanlig menstruasjonsblødning og trenger ingen behandling.

Ved inkomplett abort kan du behandles med tabletter:

Svangerskapslengde kortere enn 9 uker

Du får Mifepriston (Mifegyn®) som forbehandling ved poliklinikken. Resten av behandlingen skjer hjemme.

Misoprostol (Cytotec ®) 800 mikrogram (fire tabletter) settes inn i skjeden 24 timer etter Mifegyn. Tablettene får livmoren til å trekke seg sammen, slik at svangerskapsproduktene støtes ut. 

Du kan få sterke smerter. For å lindre smertene kan du bruke smertestillende som paracetamol og diclofenac. Det er bra å være i normal aktivitet så lenge du klarer. Du kan spise og drikke som normalt.

Du må ha en voksen person tilstede hjemme sammen med deg.

Dersom svangerskapsvevet ikke er støtt ut i løpet av 2 uker må du kontakte poliklinikken for kontroll. Det er fint hvis du møter fastende i tilfelle det blir nødvendig å tømme livmorhulen i narkose.

Svangerskapslengde lenger enn 9 uker

Du får samme behandling som beskrevet over, men du blir innlagt på sykehuset. Det er ofte mer smerter og større blødning når svangerskapet har kommet lenger. Det er derfor derfor behov for ekstra smertestillende og hjelp av sykepleier.

Etter

  • Smerte som ved menstruasjon er vanlig.
  • Blødning er vanlig de to til tre første ukene.
  • Mange har mørk utflod eller småblødninger i flere uker etter aborten.
  • Vent med samleie til blødningen har stoppet.
  • Bruk bind og ikke tamponger - da disse øker infeksjonsfaren.
  • Skal du begynne med p-pille, kan du starte samme dagen som aborten.

Menstruasjonen kommer vanligvis tilbake fire til seks uker etter aborten. Den første menstruasjonen er ofte kraftigere og mer langvarig enn vanlig.

Det er ikke økt risiko for spontanabort om du blir gravid like etter en spontanabort. Det er opp til deg å bestemme om du er klar.

Hvis du har behov for en støttesamtale etter spontan abort kan du kontakte fastlegen din, sosionom på avdelingen eller veiledere hos den landsdekkende og gratis helsetjenesten Amathea (amathea.no), teleon 906 59 060. 

Vær oppmerksom

Kontakt sykehuset dersom du blør så kraftig at du blir svimmel og uvel. Ta også kontakt ved økende smerter eller ved feber over 38 grader.


Kontaktinformasjon

Busseáiggit Hámmarfeastta buohcciviessu

​Busse johtá gaskal buohcciviesu váldouvssa ja Hámmarfeastta leaktofanaskáija gávpotguovddážis, dat korrespondere VargsundXpressen:in mii johtá ovdan ruoktut Áltái vuossárggas bearjadahkii.
Joavdá Hámmarfeastta buohccivissui sullii 08:40
Vuolgga buohcciviesus dii. 16:15

Vuordinsadji Fuglenes luoddaearru lea sullii 300 mehter buohcciviesus

130 Bybuss Hammerfest
(ii guoskka geassemánnu 20. b - borgemánnu 20. b)
130 Bybuss Hammerfest
(geasset geassemánnu 20. b - borgemánnu 20. b)
132 Ringrute Strømsnes - Hammerfest - Forsøl

Busseáiggit Hámmarfeastta gávpotguovddáš

Fanasruvttot Hámmarfeastta gávpotguovddážis

Hámmarfeastta leaktofanaskáija lea Hámmarfeastta gávpotguovddážis, 2,5 kilomehtera Hámmarfeastta buohcciviesus eret.

330 VargsundXpressen Áltá - Hámmarfeasta - Áltá 350 MåsøyXpressen 380 SørøysundXpressen

Hámmárfeasta buohcciviesu parkerenbáiki

Buohkat geat bisánit buohcciviesuguvlui galget parkeret galbejuvvon bisánansajiide.

Haddi kr. 18,- jándoris – Tákstajoavku 8802

Mátkkoštanvejolašvuođat Hámmarfeastta buohccivissui ja buohcciviesus

Pasieantamátkkošteamit

Váldonjuolggadus leat ahte du mátki ovdan ruoktut dikšui gokčojuvvo hálbbimus ruvttosáhtuin.

Eanet Finnmárkku Pasieantamátkkoštemiid birra

Praktisk informasjon

Báhppabálvalus

 

Hámmarfeastta buohcciviesus lea iežas báhppa. Báhppabálvalus lea fálaldat pasieanttaide, oapmahaččaide ja bargiide. Buohcciviessobáhpa namma lea Karen Lorentzen. Buohcciviesus lea maiddá šiehtadus gávpoga báhpaiguin. Sii sáhttet gohččojuvvot bálvalusaide maiguin ii sáhte vuordi, go buohcciviessobáhppa ii leat buohcciviesus.

Ságastallan

Buozalmasvuohta ja eahpesihkkarvuohta dearvvašvuođa ja iežas boahtteáiggi dáfus guoskkaha čiekŋalis ja vuđolaš eallinárvvuid mis. Ii leat eaktun ahte galgá leat ovttaoaivilis girku oskuin deaivvadan dihte báhpain. Ságastallama vuolggasadji sáhttá leat ahte don dárbbašat soapmása guhte sáhttá guldalit, go don leat váttis eallindilis, go háliidat juogadit áššiid mat dus leat váimmu lahka. Báhppa galgá diktit ságastallama ovdánit ságastallanguoimmi eavttuid mielde. Báhpas lea jávohisvuođageasku, ja ságastallan ii muitaluvvo viidásat geasage, iige čállo journálaide.

Pasieanttat guđet gullet eará oskkuide dahje eallinoainnuide go Norgga Girku galget oažžut oktavuođa iežaset servodagain go sii dan dáhttot.
Báhppabálvalus sáhttá veahkehit gaskkustit oktavuođa.

Sáhttá váldit oktavuođa buohcciviessobáhpain telefovnna bokte, tlf 78 42 12 88 / 911 82 776

Eanet buohcciviessobáhpa birra

Kaféa

 

Kaféa lea buohcciviesu vuođđogearddis lullioarjji bealde. Dáppe sáhtát návddašit gávpoga buoremus várddu Sállannuorrái dan botta go návddašat káfekohpaža, váffela dahje mállása. Leat dieđusge buresboahtin vaikke vel it oasttege maidige borran- dahje juhkanláhkai.

Kaféa lea álo rabas.

Borramuš guossuhuvvo

Árgabeivviid
08:00 – 13:30

Lávvardagaid, sotnabeivviid ja bassebeivviid
11:45 – 12:30 

Kapealla - jaskes latnja

 

Dán lanja sáhttet pasieanttat, oapmahaččat ja bargit geavahit. Don leat buresboahtin deike, lea álo rabas. Dáppe sáhtát gávdnat ráfi jurddašit. Sáhtát cahkkehit gintala, lohkat ja rohkadallat. Kapeallas lea buorre piano ja cd-čuojanas. Lanjas mii lea olggobealde lea gullevaš girjjálašvuohta, sálbmagirjjit ja biibalat.

Kapealla lea rabas buohkaide, beroškeahttá oskkus dahje eallinoainnus.

Kapealla lea buohcciviesu vuođđogearddis, gurutguvlui go leat vázzán kaféa meattá. Čuovu galbbaid.​

Kioska

Buohcciviesu váldofeaskáris lea Narvesen kioska. Dáppe fidnet oastit dábálaš kioskagálvvuid, ja iešguđetge dárbbašlaš dávviriid nu go bátnekustta, sisbiktasiid jna. - ja dieđusge vaikke guđelágan lohkamušaid. 

Rahpanáiggit

Vuossárggas – bearjadahkii
08:00 – 17:00
Lávvardaga
12:00 – 16:00
Sotnabeaivvi
12:00 – 16:00

Lobiheapme borgguhit

​Lea borgguhanvisttáš nurkkis nuortta bealde buohcciviesu váldouvssa.

Guovllus muđui lea lobiheapme borgguhit, sihke siste ja olgun.

Oppalaš kárta

 

Pasieantaveahkit

Pasieantaveahkkeortnet Hámmarfeastta buohcciviesus lea ovttasbargu gaskal Finnmárkku buohcciviesu ja Hámmarfeastta eaktodáhtolaš guovddáža.

Pasieantaveahkit leat resepšuvnna "guhkiduvvon giehta" váldofeaskáris. Sii veahkehit pasieanttaid ja gussiid deaivat poliklinihkaide ja eará dikšobáikkiide Hámmarfeastta buohcciviessus, ja mieđuštit sin gosa sii galget. Pasieantaveahkit sáhttet maiddá veahkehit fidnet juvlastuolu ja hoigat sin geat dárbbašit veahki dohko gosa galget.

Gávnnat pasieantavehkiid sin "stašuvnnas" váldofeaskáris ja muđui veahá gosge buohcciviesus. Lea álki dovdat geat pasieantaveahkit leat, sis leat mariidnaalit uniforpmat, ja sis lea álo nammagalba. Pasieantavehkiid olahat telefovdnanummara 904 12 756 bokte.

Samigieldulka

Jus don háliidat hupmat ja gulahallat davvisámegillii dikšuma dahje iskkadeami oktavuođas, de mii áinnas gohččut iežamet sámegiel dulkka boahtit. Vai lea sihkar ahte dulka lea olámuttos, de fertet mii soahpat suinna ovdalgihtii, ja danne livččii buorre jus don dieđihat ahte mii dárbbašit dulkka. Sáhtát ieš soahpat dulkkain telefovnna bokte 915 98 117 (árgabeivviid 07.30-15.00), dahje riŋget dohko gos dus lea diibmu.

Dát guoská maiddái daid pasieanttaide geaiguin lea divššodandiibmu beaivveáigge spesialisttapoliklinihkas Álttás dahje spesialisttadoavttirguovddážis Kárášjogas. Doppe čađahuvvo dulkon videokonferánssa (skype) bokte.

Hámmárfeasta buohcciviesu dulkkas lea maid vejolašvuohta dulkot pasieanttaid ovddas geat leat sisačálihuvvon buohccivissui.

Vuordinlatnja pasieanttaide ja oapmahaččaide

 

Siskkimuččas boradanlanjas gávnnat vuordinlanja gos leat vuogas stuolut, doppe sáhtát vuoiŋŋastit dan bottago vuorddát beassát dikšui ja iskkadeapmái, dahje go vuorddát sáhtu.

Gávdnet go dan maid ohcet?