Margrethe Bals

Doavttergráda

Risk and protective factors associated with internalizing symptoms in Sami and non-Sami adolescents in Arctic Norway

 

​Nákkáhallan čakčamánu 2010

E-poasta: margrethe.bals@uit.no

Risk and protective factors associated with internalizing symptoms in Sami and non-Sami adolescents in Arctic Norway

Dát nákkusgirji iská internaliserenváttuid (váttut baluin ja lossa mielain) oktasaš ja kultuvrralaš riska- ja gáhttenfáktoriid sámi ja eará nuorain. Dá lea jearahallaniskkadeapmi, ja data lea vižžon nuoraid dearvvašvuođaiskkadeamis "Nuorat ja Dearvvašvuohta" mii čađahuvvui buot 10. luohkáin davvi Norgga nuoraidskuvllain jagiid 2003-2005. Dan iskkadeapmái serve 4449 nuora, ja sis ledje 450 (10 %) sámi nuorat ja 3999 (90 %) ges eará nuorat. Nákkusgirjjis ledje čuovvovaš bohtosat: (1) Sámi ja eará nuorain eai lean erohusat  internaliserenváttuin; (2) Nanu etnalaš identitehta, etnalaš vealaheapmi ja sámegiela massin ledje kultuvrralaš riskafáktorat mat ledje čadnon internaliserenváttuid lassáneapmái; (3) Čájehuvvui ahte bearaškonteavsttas ledje ollu seammaláganvuođat, muhto maiddai kultuvrralaš erohusat das makkár bearašfáktorat ledje čadnon internaliserenváttuide; (4) Searvat kultuvrralaš doaimmaide ja leat rámis iežas etnalaš joavkkuin ledje kultuvrralaš  gáhttenfáktorat mat ledje čadnon váttuid njiedjamii; (5)  Sohkabealerohusat gávdnojedje goappaš etnalaš joavkkuin, sihke dan ektui man ollu váttut ledje ja makkár fáktorat ledje čadnon váttuide; (6) Obbalaš gáhttenfáktorat, nugo buorre iešdovdu, orrot nanneme kultuvrralaš gáhttenfáktoriid ávkki. Nákkusgirjji bohtosat čájehit sihke seammaláganvuođaid ja erohusaid internaliserenváttuin sámi ja eará nuoraid gaskkas. Bohtosat čájehit dasa lassin ahte leat álgoálbmot nuorran lea maiddái  čadnon ballui ja lossa millii. Lea dehálaš váldit vuhtii sihke oktasaš ja kultuvrralaš gáhttenfáktoriid go iská nuorai psyhkalaš váttisvuođaid ja ovdáneami. 

Loga dutkosa neahtas