Iešsoardinláhtten sámi ja ruonáeatnanlaš nuoraid gaskkas

SÁNAG psykologaspesialista ja dutki, Anne Silviken, lea veahkehan artihkkalis “Socio-demographic, psychosocial and environmental factors associated with suicidal behaviour in Indigenous Sami and Greenlandic Inuit adolescents; the WBYG and NAAHS studies”. Artihkkalis sáhtát lohkat iešsoardinláhttema birra sámi ja ruonáeatnanlaš nuoraid gaskkas. 


Artihkal geahččá iešsoardinlahttema ja sosiodemográfalaš, psykososiála ja biras fáktoriid čanastusa sámi ja ruonáeatnanlaš nuoraid gaskkas. Anne Silviken mielas lea okta boađus erenoamáš dehálaš, dat lei ahte iešsoardinláhtten nuoraid gaskkas lei čatnon dasa ahte ledje massán ustiba iešsoardimii. 


Dát gávnnus čájeha man dehálaš lea addit buori doarjaga ja veahki nuoraide geat leat guoskkahuvvon ja iešsoardin maŋisbáhcciide. Lea dehálaš bures fuolahit maŋisbáhcciid, sihke nuoraid ja earáid, nu sáhttá eastadit iešsoardima. 

Anne Silviken
Anne ávžžuha artihkkala sidjiide geas lea beroštupmi iešsoardinproblematihkkii nuoraid gaskkas, muhto erenoamážit sidjiide geas lea beroštupmi eamiálbmoga dearvvašvuhtii ja eallinláhkái. 

Anne muitala ahte iešsoardinproblematihkka lea álbmotdearvvašvuođaváttisvuohta máŋgga sajiin máilmmis, ja ahte čuohcá garrasat eamiálbmotbirrasiin árktalaš guovlluin. Mii dárbbašat eambbo máhtu fáttá birra, sihke gávdnoštumi ja áddejumi ektui. Artihkal lea oassi stipendiáhta Ida Pauline Høilo Granheit (UiT) doavttergrádabarggus. UiT dutki/psykiater Siv Kvernmo lea prošeaktajođiheaddji ja váldobagadeaddji. Kvernmo lea máŋggaid jagiid dutkan sámi nuoraid psyhkalaš dearvvašvuođa ja iešsoardinproblematihka, muitala Anne.